Doğası-Tarihi-Turizmi ile Silifke

Sergey Bodrov tarafından çekilen ve Cengiz Han üçlemesinin ilk filmi olan ‘Moğol’, Moğollar hakkında Batı’da oluşmuş önyargıları kıracak mı?

Herkesin ortak fikri Cengiz Han’ın acımasızlığının su götürmez gerçeğidir.
Cengiz Han üçlemesisinin ilk filmi ‘Moğol’.

Bizzat Cengiz Han’ın şöyle söylediği rivayet edilir: “En büyük mutluluk düşmanlarınızı bozguna uğratmak, önünüze katıp onları kovalamak, servetlerini ele geçirmek, onların değer verdiği her kim varsa gözyaşlarına boğmak ve düşmanlarınızın karılarını ve kızlarını kendi zevklerinize köle yapmaktır.”

1206 yılından öldüğü 1227 yılına kadar Cengiz Han’ın önderliğindeki ordular Asya steplerinden Avrupa’nın kenarlarına kadar uzanan bir alanda tarihin daha önce hiç görmediği yıkımlar gerçekleştirdiler ve milyonlarca insanı katlettiler.

Bodrov’un epik filmi ‘Moğol’ gelecek ay vizyona giriyor. En iyi yabancı film dalında bu yıl Oscar odayı olan Rus-Kazak ortak yapımı bu filmin büyük kısmı Kazakistan ve Moğolistan steplerinde çekildi.

“Cengiz Han adı Rusya’da hiç sevilmez” diye sözlerine başlıyor yönetmen Sergey Bodrov “Okul kitaplarında Moğollar hakkında hep kötü şeyler okudum. İlkel, barbar ve zalim canavarlar oldukları anlatılıyordu.”

Cengiz Han’ın torunu Kubilay Han ailenin başına geçtiği zamanlarda bile Macarlar ve Polonyalıların kaderi bu Asyalı kavmin insafına kalmıştı. Bu korku dalgaları bugün bile devam ediyor. 19.Yüzyıl’da sömürgeci Batılılar Çin’e ve Asya’ya girdiklerinde, akıllarının derinliklerinde bir yerlerde bu korkudan izler olduğunu unutmamak gerek.

Cengiz Han daha önce de sinemaya aktarılmıştı. 1965 tarihli filmde Ömer Şerif’i bu rolde izledik. 1998’de de Çinliler bir Cengiz Han filmi çektiler.

“Batı’da ve Rusya’da nefret edilen bir figür olmasına rağmen Orta Asya’da Cengiz Han bir kahraman olarak görülmektedir” diyen Bodrov, Cengiz Han’ın bir canavar olarak doğmadığını fakat yaşadığı korkunç tecrübeler sonucunda zalim bir komutana dönüştüğünü belirtiyor. İşte bu nedenle Cengiz Han’ın çocukluk ve gençlik döneminin sinemaya aktarılmasının ayrı bir önemi var.

TARİH YENİDEN YAZILACAK MI?

Cengiz Han hakkında Batı’da bilinenler hep onun düşmanı ve kurbanı olmuş kavimler tarafından yazılmış bir tarihe dayanıyor. Bu tarih anlayışının tek yanlı olduğunu belirtmek gerek.

Fakat diğer yandan Moğolların göçebe ve ilkel oldukları, bu nedenle yazılı kanıt bırakmadıkları da bir gerçek. Moğolların tarihine dair Çince yazılmış bir takım belgeler ancak 19.Yüzyılda bulunabildi. Bunların tercüme edilip Batı’ya tanıtılması ise ancak 1980’lerde gerçekleşti. Bu belgelerde Cengiz Han’dan destansı ve şiirsel bir dille bahsediliyor olması Batı’da büyük şaşkınlık yaratmıştı.

Sadece kabile lideri bir genç adamın başarabileceğinden çok daha fazlasını başarmıştı Cengiz Han. Yuan hanedanını kurarak Çinlilerin de birleşmesini sağlamıştı ki bütün bu olayların bir açıklaması olması gerek.

Cengiz Han’ın zaferlerinin arkasındaki temel etmen hiç kuşkusuz askeri dehasıydı. Ama atlı savaşçılardan oluşmuş bir millet kurması onun başarılarının yalnızca bir kısmını oluşturuyor. Sadakate saygı duyan , dinsel inanışlara hoşgörü göstermiş ve güçlü kadınları takdir ederek kanunlar çıkarmış bir liderden bahsediyoruz.

BATI’NIN ASYALILARI ANLAMASI ZAMAN ALACAK

Bodrov’un bir önceki filmi ‘Göçebe’ (2005) de Kazakistan’da çekilmişti. “Ben aslında bir komedi yazarıydım ve şaka yapmaktan hoşlanırım” diyen Rus yönetmen Bodrov, Borat filminin Kazakları nasıl incittiğini iyi anlamış. “Sanırım Orta Asya kültürleri konusunda Batılılar çok cahil” diyen Bodrov’a göre, ‘Moğol’ filmi Batılılara ‘gerçeğin öteki yüzünü gösterme konusunda’ atılan ufak bir adım.

İnsanlığın bugünkü ahlakını 800 yıl önceki olaylara empoze etmeye kalkmanın yanlış olacağını söyleyen yönetmen Bodrov ironik bir de yorum yapıyor:

“Bana göre insanoğlunun yaşadığı en barbar çağ 20.Yüzyıl’dı. İki dünya savaşı, Nazi ve Stalin rejimleri, toplama kampları, atom bombaları hep 20.Yüzyıl’da oldu. Bunlarla kıyaslandığında, sadece at üstünde kılıçlarıyla savaşan insanları ‘canavar’ olarak nitelendirmek ne derece doğru olur? Hele de o zamanın Orta Asya’sında insanların nasıl yaşadığını bilmiyorsak…”

güncel.net

Bu Yazıyı Paylaşın